De hardheid van vaste stoffen kan sterk variëren, afhankelijk van de driedimensionale struktuur en van de krachten die deze struktuur bij elkaar houden.
Hoe meer ion-karakter, des te harder zal de stof zijn. In ionroosters kunnen de ionen intern zich niet verplaatsen. Bij metaalrooster is die mogelijkheid in beperkte mate wel aanwezig, soms, zodat metalen soms heel hard, maar soms ook betrekkelijk zacht kunnen zijn.
De hardste stof is wel diamant dat een atoomrooster heeft van koolstofatomen. Elk atoom is verbonden met vier andere C-atomen waardoor, als het goed bekijkt, een diamant eigenlijk één groot reuzemolekuul is, perfecte struktuur, elk deeltje via atoombinding aan elkaar.
Polimeren zijn opgebouwd uit macromolekulen die ook tridimensionale verbindingen kunnen hebben, maar niet altijd. Zijn de molekulen lang zonder dwarsverbindingen, dan zal het waarschijnlijk gaan om zacht plactic. Maar als er dwarsverbindingen zijn dan kan het hard plastic zijn. Bij verwarming kan het zachte plastic min of meer smelten, maar het harde niet. Er wordt ook wel gesproken van thermoplast en thermohard.